خانه / مطالب سایت / اطلاعات عمومی / تحقیق چشمه، قنات و چاه

تحقیق چشمه، قنات و چاه

تحقیق مختصر درباره چشمه، قنات و چاه

چاه - قنات - چشمه

چشمه ها

ظهور آبهای تحت الارض در سطح زمین را چشمه می نامند .چشمه وقتی به وجود می آید که لایه های آبدار زمین با سطح زمین برخورد کند یا با لایه های نفوذ پذیری که به سطح منتهی می شود تماس داشته باشد.
چشمه ها مناسب ترین منابع آبی در روستاهای کشور محسوب می شوند وکمترین هزینه را جهت بهره برداری در بر دارند.

قنات

در فرهنگ فارسی تعاریف متعددی برای قنات آمده است ،مثلا در فرهنگ معین آمده است :قنات مجرایی است که در زیر زمین حفر می کنند برای جاری شدن آب ،کاریز قناء وقنوات جمع آن است ودر برهان قاطع کاریز جوی آبی را گویند که در زیر زمین بکنند وآب از آن روان شود ونیز در فرهنگ انندراج کاریز را چنین تعریف کرده اند ((راه آب روان به زیر زمین که به عربی قنات گویند ودر اصل کاریزه بوده که برای امتحان جریان آب کاه می ریخته اند تا معلوم شود)).

برخی از پژوهشگران را اعتقاد براین است که قنات از ریشه قانو به منی نی ،بوده ودر زبانهای لاتین ویونانی،کانا وکنا به معنی نی وکلمه کانال به مفهوم مجرای اب ولوله است.ولی اصولا این ابتکار ایرانیان بوده قاعدتا باید ریشه ای فارسی داشته باشد.ژینو معتقد است که ریشه قنات از کام که در فارسی میانه معنی قنات وپوشاندن بوده امده است وعده ای از محققان قنات راکلمه ای فارسی ومشتق از کندن می دانند.

از انواع قناتها معمولا قنات جلگه ای یا دشتی در ایران شناخته شده است. حال اینکه قناتهای دیگری نیز در ایران وجود دارد که ساختمان ومنبع تغذیه ی انها متفاوت است .

انواع قنات عبارتند از:

منگل

قناتى است که منبع تغذيهٔ آن رودخانهٔ دائمى است. گاهى وجود ارتفاعات مانع رسيدن آب رودخانه به منطقه‌اى مشخص مى‌شود. در اين صورت با حفر يک منگل، آب رودخانه را که در سطح زمين جارى است، مجدداً به زير زمين برده و سپس آن را با استفاده از شيب مناسبى که در منطقه موردنظر ايجاد مى‌‌کنند، به سطح زمين مى‌آورند. يکى از بهترين انواع قنات‌هاى منگل ”منظومه شمس‌آباد کرج“ است که با تغذيه از ”کردان رود“ در زير جاده تهران ـ قزوين جارى است. اين روش نيز به‌منظور استفاده از آب تعدادى از رودخانه‌هاى دائمى در ايران توصيه مى‌شود.

قنات سدى

اين قنات‌ها در جنب سدهائى احداث مى‌شود که به‌منظور تأمين آب قنات در بستر يک مسيل يا آبراهه بنا شده است. در فصول بارندگى سيلاب‌ها و هرز آب‌ها در پشت اين سدها جمع شده و به‌تدريج در زمين نفوذ نمى‌کند و قناتى که در مجاورت سد مذکور احداث شده است از آب‌هاى نفوذى سد به زمين تغذيه مى‌کند. به‌نظر مى‌آيد که اين روش در بسيارى از مناطق کوهستانى ايران به‌منظور تأمين آب روستائيان قابل اجراء باشد. براى مثال‌ بهترين نمونه از اين قنات‌ها، قنات ”جندق“ است.

چشمه قنات

اين نوع قنات‌ها عموماً در مناطق کوهستانى حفر مى‌شود. طول اين قنات‌ها معمولاً کم و چاه‌هاى عمومى آن بسيار محدود و گاهى حتى بدون چاه عمومى است. در اين نوع قنوات با حفر کانالى از لايه‌هاى غيرقابل نفوذ آب را به سطح زمين عبور مى‌دهند. هزينه نگهدارى اين قنات‌ها معمولاً کم و آب آنها نسبت به مقدار نزولات جوّى و ميزان برفگيرى ارتفاعات تغيير مى‌کند.

قنات موتورى

اين اصطلاح که در سال‌هاى اخير در روستاها عنوان شده، به قنواتى اطلاق مى‌شود که آب آن، براساس خاصيت جاذبهٔ زمين قادر نيست در سطح مزرعهٔ موردنظر آفتابى شده و مورد استفاده قرار گيرد. گاهى اتفاق مى‌افتد که به‌علت اشتباه در محاسبه شيب قنات، آب در منطقه موردنظر بر روى زمين نمى‌آيد و با مزرعه اختلاف ارتفاع پيدا مى‌کند و يا اينکه لايروبى و کف‌شکنى برخى از قنات‌هاى متروک، باعث پائين افتادن سطح آب و ايجاد اختلاف با مزرعه مى‌شود. در چنين قنات‌هائى به‌وسيلهٔ موتور پمپ، آب را به سطح زمين مى‌آورند مورد استفاده کشاورزى قرار مى‌دهند. يکى از نمونه‌هاى بازر آن ”قنات سرافرازيه“ در منطقه ”ابوزيد آباد“ کاشان است که در موقع حفر مقّنى نتوانسته است شيب متناسب را براى قنات محاسبه کند و در نتيجه آب در منطقهٔ موردنظر آفتابى نشده و صاحب قنات بالاجبار آب را از قنات به‌وسيله موتور به سطح زمين آورده است.

قنات جلگه‌اى يا قنات دشتى

اين نوع قنات عموماً در دامنهٔ کم شيب کوهستان‌ها و يا جلگه‌ها حفر مى‌شود. طول اين قنات اغلب زياد است و در ارتباط با عوامل توپوگرافى و فاصلهٔ لايه‌هاى آبدار تا سطح زمين (عمق مادر چاه‌ها) تغيير مى‌يابد.

چاه

چاه به عنوان یکی دیگر از منابع تامین آب در ایران،که از زمانهای دور به منظور تامین آب مصرفی احشام وکشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد شناخته شده است. چاه مفهوم واقعی آن عبارت است ار حفر گودالی عمودی که معمولا قطر آن متفاوت است. وعمق آن تا جایی امتداد می یابد که سطح اب زیر زمینی عبور کرده وبه لایه های آبدار زمین برسد. فرق اساسی وعمده ی چاه با قنات این است که برای استفاده از آب چاه نیاز به یک قوه ی محرکه،ضروری است که ممکن است به وسیله انسان ،حیوان،یا دو موتور ممکن است ایجاد شود.

مطلب پیشنهادی

معرفی و دانلود بازی حمله موشکی missileStrike.apk

معرفی و دانلود بازی حمله موشکی سپاه ایران به اسرائیل missileStrike.apk   معرفی بازی حمله …

یک دیدگاه

  1. مطلب عالی بود
    کاش در مورد چاه فاضلاب هم توضیح میدادید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

site stats